Het Beleidsplan armoede en schulden van de gemeente Sittard-Geleen

In december buigt de gemeenteraad zich over het Beleidsplan Armoede en Schulden 2022-2026. Het 40 pagina’s tellende rapport bevat veel goede bedoelingen, ambtelijk jargon en ziet armoede vooral als een probleem van een individuele burger dat opgelost moet (en kan) worden.

De Toeslagen-affaire heeft echter laten zien dat armoede zijn oorzaak ook – en misschien wel vooral – vindt in het structureel benaderen van burgers als potentiële fraudeurs en profiteurs. Armoede-beleid begint dan ook met het veranderen van die benadering. 

Een rechter van de Centrale Raad van Beroep – de hoogste rechter in bijstandszaken-   hield de gemeente Sittard-Geleen dit al eens zeer uitdrukkelijk voor tijdens de behandeling van een bijstandszaak:

Doorgaan met het lezen van “Het Beleidsplan armoede en schulden van de gemeente Sittard-Geleen”

De gevaren van het digitaliseren van aanvragen…

Het klinkt mooi en het leek ook zo handig tijdens het begin van de Corona-crisis waarbij iedereen – nou ja, behalve dan de uitzendkrachten in de fabriek, zzp’er-pakketbezorgers, vakkenvullers en al die andere slecht betaalde werknemers zonder goede rechtspositie – thuis moest gaan werken: het van thuis uit digitaal aanvragen van uitkeringen en voorzieningen.

Goed dat het lukte om zo diverse ondersteunende regelingen in de lucht te houden. Het heeft nu de weg vrijgemaakt voor het verder digitaliseren van de sociale zekerheid: https://www.schulinck.nl/…/ziet-u-de-kansen-voor…

Echter, met het in een keurslijf persen van een aanvraag worden aanvragen onmogelijk die net buiten de invulvakjes vallen of waarbij de overheid juist een groep burgers bij voorbaat wil uitsluiten. En dat betekent: geen aanvraag, geen voor de overheid geldende beslistermijn en geen beslissing die de mogelijkheid van het maken van bezwaar geeft.

met het voorschrijven hoe een aanvraag eruit moet zien, worden aanvragen die buiten de invulvakjes vallen of onwenselijk worden geacht bij voorbaat onmogelijk gemaakt

Het is een ontwikkeling die al eerder werd ingezet en waarbij de burger verplicht wordt een specifiek aanvraagformulier te gebruiken (zie art. 4:4 Algemene wet bestuursrecht). De gemeente Sittard-Geleen / Vidar doet dat bijvoorbeeld bij bijzondere bijstand. Dat aanvraag-formulier moet eerst aangevraagd worden. Daarmee ontstaat er een nieuwe fase bij het aanvragen van voorziening waarbij de burger niet kan terugvallen op beschermende regels. Die regels gelden namelijk pas vanaf het moment dat er een aanvraag ligt en die fase wordt dus vooruitgeschoven door het eerst verplicht aanvragen van een aanvraag-formulier. Volgt u het nog ?

Doorgaan met het lezen van “De gevaren van het digitaliseren van aanvragen…”

Leuker kunnen we het zeker niet maken…

bron: brief Belastingdienst mei 2021

Terwijl sommige politici helemaal mee-regeer-geil zijn geworden na de liefdesverklaring van Mark Rutte aan een nieuwe bestuurscultuur en tegelijkertijd daarmee zijn totale onkunde waar het gaat als het instituut van de Nationale Ombudsman etaleerde, was er voor de normale burger op wie de premier zijn liefdespijlen toch (ook) had gericht, weinig te genieten.

Na het SyRI-systeem volgden twee nieuwe staaltjes van surveillance (vgl. https://www.amnesty.nl/encyclopedie/surveillance-en-mensenrechten) om de niet te vertrouwen burger achterna te zitten: nep-accounts en het systeem Fraude Signalering Voorziening (FSV).

Doorgaan met het lezen van “Leuker kunnen we het zeker niet maken…”

Rechter zonder hond…

Je vraagt je af hoe zo’n telefoongesprek tussen de landsadvocaat en de griffie van het Gerechtshof gaat.|

Ja, hier met mij. Sonja is gek geworden.
– Sonja …?
– Je weet wel, Sonja van de Rechtbank. Sonja zonder hond. Die wordt gek thuis en nu wil ze van de avondklok af. Ferd was laaiend en niet op anderhalve meter kan ik je zeggen.
– Ik ga kijken wat we gaan doen. Maak je niet druk. Nederland begrijpt toch niet hoe dit werkt, al zenden we het live uit. Hahaha, zie je later vanmiddag met de stukken.


Nee, natuurlijk ging het gesprek niet zo. Maar toch, het zou wel interessant zijn om te weten wat er nu precies gebeurd is op die ochtend toen het vonnis van de kort geding rechter over de avondklok als een bom insloeg. Advocaat Spong verwoordde bij Jinek terecht het ongemak.

“Alsof de Staat op een knop kan drukken en drie uur later is er een spoedappèl. Voor een burger kan dat weken duren.”

Inderdaad, de burger kan niet gewoon naar binnenwandelen met Jaap van Dissel aan de hand – wat doet een infectioloog in een puur juridisch schorsingsincident ? – en zeggen dat-ie meteen een kort geding wil hebben omdat-ie uit zijn huis wordt gezet of geen inkomen heeft.

Er volgde dus een kort geding om voorlopig de werking van de uitspraak van de Haagse rechtbank onderuit te halen. Natuurlijk probeerde Viruswaarheid de procedure over de klok van 21:00 uur te tillen om daarmee maximaal van de uitkomst te kunnen profiteren – de geest was dan misschien uit de fles – maar iedereen die ernaar keek en het een beetje begreep wist dat dat nooit zou gaan lukken. Het was tenenkrommend om te zien – zie ook het Parool – dat een rechter dreigde met het door de beveiliging fysiek buiten zetten van Viruswaarheid; een procespartij die in eerste instantie blijkbaar een voldoende doortimmert verhaal had gehouden. Een wraking was blijkbaar het enige middel om in de rechtszaal te blijven; en natuurlijk ook om 21:00 uur te halen.


Maar de wraking werd op tijd afgehandeld – hopelijk hadden ze bij Viruswaarheid de avondklok-verklaring bij zich – en daarvoor hoefde Ferd Grapperhaus en Rutte niet eens aan het Nederlandse volk uit te leggen hoe het nu precies zat met die uitspraak van rechter Sonja Hoekstra-van Vliet en liet men iedereen bewust in de waan dat, oei, oei, iedereen opeens na 21:00 uur de straat op kon om te gaan feesten.

Doorgaan met het lezen van “Rechter zonder hond…”

TONK…

Er komt weer een regeling die financiële problemen door Corona probeert de ondervangen: de TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten).

Het is een vorm van bijzondere bijstand als een soort laatste vangnet, bijvoorbeeld om mensen te helpen die hun huur/hypotheek of gas/water/licht niet meer kunnen betalen. Het gaat om het dekken van werkelijke kosten en is dus geen algemene inkomensondersteuning.

Divosa heeft een beknopte, leesbare toelichting geschreven over de achtergrond en bedoeling van de regeling.

Enkele opmerkingen over de regeling en ik verwijs ook naar de site van ZZP Nederland.

Van belang is het bijzondere bijstand vangnet-karakter (zie onder 3.1) en het feit dat het recht op andere Corona-regelingen (TOZO, TVL, NOW) het verstrekken van deze ondersteuning niet in de weg staat (zie onder 3.2). Dat is ook logisch, omdat het niet gaat om inkomenssteun maar om het dekken van werkelijke lasten. De TONK lijkt helaas voor mensen in de grensstreek en studenten onder de 27 jaar wederom uit de draaien op een “computer says no” (zie onder 3.1 met de verwijzing naar het territorialiteitsbeginsel en art. 13 PW).

Het is verder met deze handreiking duidelijk dat het karakter van bijzondere bijstand ook meteen betekent dat gemeenten heel veel ruimte hebben gekregen voor het formuleren van eigen beleid (zie 4.1) en controle . Dat kan gaan om het stellen van inkomensgrenzen en/of (in) welke (mate) kosten gedekt zullen worden. Dat uit zich verder in een toets op verantwoordelijk gedrag (zie onder 6) en het verstrekken van geld in de vorm van een lening in plaats van om niet (wat eigenlijk de hoofdregel is).

Er is een hardheidsclausule opgenomen (zie onder 4.5) en wellicht dat in specifieke situaties redding kan brengen.

Naarmate de lockdown langer duurt en het betalen van vaste lasten een steeds groter probleem wordt, zal enige kennis van deze regeling belangrijk zijn.

Aanvragen kunnen binnenkort worden indiend en zullen waarschijnlijk (met terugwerkende kracht) zien op de periode vanaf 1 januari 2021 tot 1 juli 2021.

(c) dolf gregoire 2021.2

Bijna iedereen trekt conclusies uit de Toeslagenaffaire…

Ongelooflijk hoe de hoogste baas van De Rechtspraak in zijn Nieuwsjaarstoespraak (https://youtu.be/rU3IBmHQs7ode) de Toeslagenaffaire schaamteloos gebruikt om te pleiten voor actie van kabinet en wetgever om hem meer geld te geven.

Het toverwoord daarbij is ‘betekenisvol contact‘ waarmee het bruggetje gemaakt wordt naar de tjonge tjonge moeilijke omstandigheden waarin men moest werken in Corona-tijd. Het woord reflectie valt, maar waar die reflectie uit zou moeten bestaan wordt niet duidelijk. Je zou verwachten dat de conclusies van de Cie van Dam en als je zo op je falie hebt gekregen, leiden tot een visie over hoe het anders kan en anders moet. De Toeslagenaffaire is niet een kwestie van te weinig rechters, Zoom-zittingen, communicatie door spatschermen of IT-problemen.

Doorgaan met het lezen van “Bijna iedereen trekt conclusies uit de Toeslagenaffaire…”

Centrale Raad van Beroep beëindigt recht op adequate rechtshulp voor mensen met schulden…

Mensen met schulden hebben het niet altijd gemakkelijk. Dat zij in conflict komen met overheidsinstanties is niet zo gek. Dat kan zijn voor (vermeende) fraude, een afgewezen WW-uitkering of een Toeslagen-affaire bij de Belastingdienst.
Als de burger wint en er dus een onjuiste beslissing is genomen door de overheid, dan heeft de burger op grond van de wet recht op een vergoeding voor het inschakelen van juridische hulp via een advocaat of andere professionele rechtshulpverlener.

Klinkt logisch omdat wie gelijk heeft, niet op de blaren hoeft te zitten. Zeker als je toch al in de schulden-penarie zit.

De Centrale Raad van Beroep te Utrecht is de hoogste rechter op het gebied van de sociale zekerheid (uitkeringen, WMO, pensioen enz). Deze Centrale Raad van Beroep heeft nu geoordeeld dat als iemand met schulden de procedure wint, de verliezende instantie (zoals het UWV of de SVB) die vergoeding niét hoeft te betalen, maar mag aftrekken van de openstaande schuld. Dat heet verrekenen. De burger die dus gewonnen heeft, krijgt niets.

Doorgaan met het lezen van “Centrale Raad van Beroep beëindigt recht op adequate rechtshulp voor mensen met schulden…”

Commissie voor bezwaar- en beroepschriften weigert inzage in stukken…

De Commissie voor bezwaar- en beroepschriften in een Limburgse gemeente maakte het wel erg bont. De gemeente weigerde inzage in het dossier aan een rechtshulpverlener en stelde als voorwaarde dat deze alleen maar inzage kon krijgen als betrokkene er zelf ook bij was 

Inzage 1

(bron: passage uit de brief van de gemeente)  

Niet alleen getuigt dit van een fundamenteel wantrouwen jegens rechtshulpverleners, het is ook in strijd met het beginsel dat elke burger zich kan laten vertegenwoordigen door een gemachtigde (art. 2:1 Algemene wet bestuursrecht) en een inzagerecht heeft in de stukken die bij de Commissie liggen (art. 7:4 lid 2 Awb) en ook meer algemeen een recht heeft op inzage zijn/haar dossier.

Het gaat hier om een burger die als zelfstandig ondernemer zwaar getroffen wordt door de Corona-maatregelen, net weer opgestart was en zijn zaak dus zou moeten sluiten om samen met zijn gemachtigde de stukken bij de gemeente te  gaan inzien.  

Ook de commissie voor bezwaar- en beroepschriften van de gemeente werd hierover geïnformeerd en gevraagd in te grijpen.

Doorgaan met het lezen van “Commissie voor bezwaar- en beroepschriften weigert inzage in stukken…”

Zandzakken voor de deur: de Corona-wet komt eraan…

burglar-3718381_640-001

In NRC vandaag een uitgebreide bespiegeling van de Corona-wet die het Kabinet voorbereidt en die de regionale Noodverordeningen moet gaan vervangen:

“Zo wordt de anderhalve meter afstand straks wettelijk verplicht. Burgers moeten zowel op straat als binnen die afstand van elkaar houden, schrijft het kabinet in het wetsvoorstel. Wel komen er uitzonderingen voor bijvoorbeeld de zorg en het openbaar vervoer, waar die afstand niet te handhaven is.

Daarnaast mag de politie achter de voordeur ingrijpen als mensen die niet in het huis wonen geen anderhalve meter afstand van elkaar houden. In de praktijk betekent het dat de politie huisfeestjes mag opbreken en bezoekers mag verwijderen. De Raad van State was eerder al zeer kritisch over deze bevoegdheid, omdat het de grondwettelijk vastgestelde privacy zou aantasten. Het kabinet erkent die inperking, maar laat het recht op gezondheid (artikel 22) zwaarder wegen. Het hoopt dat er „terughoudend” met de regel wordt omgegaan.”

(zie https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/08/juristen-en-gemeenteraadsleden-kritisch-op-verregaande-coronawet-a4002136)

Interessant is dat de volksgezondheid als grondrecht opeens zo belangrijk wordt geacht. Het is een zgn. sociaal grondrecht waarvan het afdwingen in rechte bij herhaling strandt en niet voor iedereen die in Nederland verblijft, geldt. Als het een grondrecht zou zijn zoals bijvoorbeeld de vrijheid van meningsuiting, dan zou dit ‘grondrecht’ niet al bij voorbaat zou uitgehold zijn.

Het zorgen voor volksgezondheid kan blijkbaar hand in hand gaan met het verdienen aan (en niet verbieden van) roken.

Het kan prima gecombineerd worden met het toestaan van ontelbare fastfood-restaurants. Het is ook toegestaan om een maximum te verbinden aan het aantal medische behandelingen en zorg niet te vergoeden. Verzekeraars mogen zorg weigeren of mogen je naar een door hen geselecteerde behandelaar sturen. Aan het niet betalen van de zorgpremie met een beroep op het grondrecht van volksgezondheid, zou ik maar helemaal niet beginnen. Dus bij het grondrechtelijke karakter van de volksgezondheid kunnen wel wat kanttekeningen worden geplaatst.

Kortom, het is een gelegenheidsargument om ingrepen in de democratische rechtstaat te rechtvaardigen. Waar we een paar maanden geleden nog hoofdschuddend keken naar China met zijn miljoenen camera’s en sociaal kredietsysteem, dendert in Nederland BOA Rutte – met korte wapenstok ? – de woonkamer binnen.

 

(c) dolf gregoire 2020.6