of hoe een coalitieakkoord een uitholling van de rechtsstaat voor zieke werknemers is
De druk op het UWV is onhoudbaar en de voorgestelde oplossingen lijken logisch op papier: verkort de duur van de loongerelateerde uitkering naar één jaar, stop met herbeoordelingen en gun het UWV meer tijd voor besluiten. Maar wie door de oogharen kijkt, ziet een gevaarlijke valkuil ontstaan. Wat bedoeld is als ontlasting van het systeem, dreigt te eindigen in een fuik waar zieke werknemers niet meer uitkomen en een uitkering op bijstandsniveau en armoede het eindstation worden.
De klok tikt sneller: van rust naar financiële stress
De loongerelateerde uitkering (LGU) is bedoeld om werknemers de nodige financiële ademruimte te geven tijdens hun re-integratie. Door deze periode te halveren of te verkorten tot slechts één jaar, verschuift het accent van herstel naar overleven.
Wanneer een werknemer na twaalf maanden al terugvalt naar de veel lagere vervolguitkering, ontstaat er paniek. Financiële stress is een vijand van re-integratie. Wie zich zorgen maakt over de huur of hypotheek en zorgkosten (met een hoger eigen risico) heeft minder mentale capaciteit om te werken aan fysiek of mentaal herstel. Na de baan, lijkt men alles te verliezen.
Waar het kabinet in wording vreest voor een explosie van de zorgkosten, legt ze hiermee zelf de bom.
Geen herbeoordeling: de stilstand regeert
Het schrappen van herbeoordelingen lijkt een slimme manier om de wachtlijsten bij UWV-verzekeringsartsen weg te werken. De schaduwkant? Een verslechtering wordt niet herkend. Iemand wiens gezondheid achteruit gaat, krijgt niet de steun waar hij recht op heeft. Zonder herbeoordeling wordt de gedeeltelijke WIA een eindstation in plaats van een vangnet.
De beslistermijn als zwart gat
Een langere beslistermijn voor het UWV betekent extra onzekerheid. De eerste beslissing laat langer op zich wachten, het bezwaar loopt langer en de herbeoordeling omdat de gezondheid achteruit is gegaan, wordt genegeerd.
Een te late beslissing, de lange duur van een bezwaarprocedure en – zomaar opeens – is het jaar voorbij en de inkomensachteruitgang is een feit. De lagere uitkering lijkt een voldongen feit, waar de gang naar de rechter nog moet beginnen.
Nee, dan gaan we ons echt beter voelen !
Deze fuik werkt verlammend: er lijkt geen perspectief op een hogere uitkering of mogelijkheid om het recht tijdig te halen en de zieke werknemer zit vast in een bureaucratisch vacuüm waarover hij geen controle meer lijkt te hebben.
Een giftige cocktail
Als we deze maatregelen combineren, ontstaat er een giftige cocktail. We krijgen een systeem waarin de financiële klap sneller komt, de medische situatie niet meer getoetst wordt en de overheid er langer over mag doen om uitsluitsel te geven en de weg naar de rechter als mosterd na de maaltijd voelt.
De effect is dat we de wachtlijsten bij het UWV misschien wel oplossen, maar de maatschappelijke kosten verschuiven naar de Toeslagenwet, gemeenten en de (langdurige) zorg. We creëren geen snellere weg terug naar werk, maar een snellere weg naar de zijlijn.
En niet in de laatste plaats: mensen voelen zich afgedankt !
Dan kun je wel stoer doen over het beschermen van de rechtsstaat, maar wie de combinatie van deze maatregelen ziet, begrijpt hoezeer de rechtsstaat door dit coalitieakkoord wordt uitgehold voor zieke werknemers.
Durf te investeren in de publieke sector – dus ook in het UWV – in plaats van maar wat brallen over een kleinere overheid.
(c) gregoire dolf 2026.2