Het Beleidsplan armoede en schulden van de gemeente Sittard-Geleen

In december buigt de gemeenteraad zich over het Beleidsplan Armoede en Schulden 2022-2026. Het 40 pagina’s tellende rapport bevat veel goede bedoelingen, ambtelijk jargon en ziet armoede vooral als een probleem van een individuele burger dat opgelost moet (en kan) worden.

De Toeslagen-affaire heeft echter laten zien dat armoede zijn oorzaak ook – en misschien wel vooral – vindt in het structureel benaderen van burgers als potentiële fraudeurs en profiteurs. Armoede-beleid begint dan ook met het veranderen van die benadering. 

Een rechter van de Centrale Raad van Beroep – de hoogste rechter in bijstandszaken-   hield de gemeente Sittard-Geleen dit al eens zeer uitdrukkelijk voor tijdens de behandeling van een bijstandszaak:

Een voorbeeld van deze structurele argwaan is het op de eerste dag van een aanvraag voor een uitkering opvragen van bankgegevens bij de Belastingdienst:

De gemeente Sittard-Geleen gaat er blijkbaar vanuit dat de burger niet te vertrouwen is bij de informatie die hij zelf opgeeft.

Een overheid die wil helpen is transparant over wat men verzamelt over een burger. De gemeente Sittard-Geleen weigert burgers echter toegang tot hun eigen lopende aanvragen en werkprocessen. Op een verzoek om inzage in een lopende dossier reageerde de gemeente als volgt:

We wijzen u erop dat het dan alleen gaat om inzage in Verseon (ons digitale dossier). Hierin staat alle informatie die betrekking heeft op afgeronde werkprocessen.

Wat er gebeurt in nog niet afgeronde werkprocessen –  zoals in het voorbeeld hiervoor met het opvragen van gegevens bij de Belastingdienst, maar denk ook aan het het inschakelen van sociale recherche en raadplegen van de gekoppelde computerbestanden via Suwi en het Inlichtingenbureau – blijven dus geheim. Past deze structurele achterdocht en geheimzinnigheid bij een overheid die zegt mensen te willen helpen? 

Zijn mijn problemen – laat staan het oplossen ervan – in de juiste handen bij een overheidsinstantie die mij wantrouwt en geen open kaart speelt?

Armoedebeleid en het voorkomen van schulden is niet het in 40 pagina’s formuleren van plannen, maar het dagelijks op een andere manier omgaan met mensen: 

  • voorkom dat mensen bij het aanvragen van een uitkering een tijd zonder inkomen komen te zitten en wees dus ruimhartig met voorschotten en het met terugwerkende kracht geven van een uitkering zodat deze aansluit bij het laatste inkomen. De gemeente Sittard-Geleen weigert uitkeringen met terugwerkende kracht te verstrekken;
  • vertraag het aanvragen van een uitkering niet met CompetenSYS-achtige systemen, waarvan de Nationale Ombudsman al een keer gezegd heeft over de gemeente hier niet juist in handelt;
  • zorg dat aanvragen laagdrempelig kunnen worden ingediend en dus niet een aanvraagprocedure om een aanvraagformulier te krijgen om een gesprek te krijgen om na weken pas een “echte” aanvraag te kunnen doen, zoals dat nu geldt in voor de bijstand of WMO. Wachten op geld en hulp veroorzaakt en vergroot de problemen, want leidt tot aanmaningen,  incassokosten enz.
  • als een inkomen tot 120% van het sociaal minimum gezien wordt als een problematische situatie, waarom zet de gemeente Sittard-Geleen dan de grens om in aanmerking te komen voor de individuele inkomenstoeslag bij 102% van het sociaal minimum;
  • waarom vind je als gemeente dat iemand die over een periode van 5 jaar in twee maanden  € 3,87 meer heeft dan het sociaal minimum, geen recht heeft op een individuele inkomenstoeslag van € 416,00:

  • waarom voer je niet een ruimhartig beleid bij het verstrekken van bijzondere bijstand zodat mensen bijvoorbeeld tijdig beroep kunnen aantekenen, in plaats van je meteen te beroepen op een beslistermijn van 8 weken als je weet dat binnen 4 weken het griffierecht bij de Rechtbank moet zijn betaald. Dwing mensen niet tot het kiezen tussen een boterham en het inroepen van rechtsbescherming;
  • waarom verplicht je mensen om hele pakken bankafschriften te printen bij het aanvragen van een uitkering of vraag je dat ze kopieën van een ID of paspoort moeten geven van mensen die in de tijd dat de uitkering nog niet rond was en ter voorkoming van schulden, zijn bijgesprongen met kleine leningen of giften. 

Het helpen van mensen met schulden en in armoede is vooral je realiseren dat mensen daar niet voor hebben gekozen en het niet verdienen om met structureel wantrouwen bejegend te worden. Zolang iedere uitkeringsgerechtigde gezien wordt als een fraudeur en/of profiteur hebben beleidsnota’s als deze weinig zin. 

Het bestrijden van armoede en het helpen bij schulden begint in de dagelijkse praktijk van de gemeente Sittard-Geleen zelf. 

(c) dolf gregoire 2021.11

Advertentie

4 reacties op ‘Het Beleidsplan armoede en schulden van de gemeente Sittard-Geleen

  1. De gemeente Sittard-Geleen gaat er blijkbaar vanuit dat de burger niet te vertrouwen is bij de informatie die hij zelf opgeeft.

    Ik heb in december 2019 en opnieuw in april 2020 een bijstandsuitkering aangevraagd. Bij het 2e gesprek voor de bijstandsaanvraag kwam ik al gelijk in een verhoor gesprek terecht bij de gemeente Stein. Ik moest opeens uitgaves van 8 euro tot het hoogste bedrag 116 euro, die gedaan waren maanden voor de aanvraag, gaan verantwoorden. Ik vroeg diverse malen wat de rede was waarom men deze informatie wou hebben, ze zijn immers niet van belang voor de bijstandsaanvraag. Daar kreeg ik maar geen antwoord op. De aanvraag werd 2 keer afgewezen omdat ik voet bij stuk hield en wou weten wat de rede was. Pas in December 2021, bijna 2 jaar later, werd de rede pas duidelijk. Vermoedelijk een fraudeur/zwartwerker en dat zou de gemeente rechtvaardigen om informatie op te vragen waar ze geen recht op heeft. Bewijs is er niet, alleen een vermoeden. In april 2022 heeft de rechter uitspraak gedaan en mij op alle punten in het gelijk gesteld. Nu 3 maanden verder heeft de gemeente nog altijd de bijstand niet uitbetaald. Er is 1 keer contact geweest waar men weer voor bankafschriften ect. vraagt en ook al aankondigde dat je gelijk al ge-reintegreerd moet worden, je weet wel werken voor een uitkering, zonder enige rechten en met dreiging van straffen.

    Waar laat je dat aan denken? De toeslagen affaire. Ik kom ondertussen al meer berichten en verhalen tegen waar de gemeente bijstandsaanvragen weigert of afwijst. De gemeente krijgt wel voor iedere aanvraag een budget verstrekt door de overheid. En wat niet word uitbetaald, word terug gevorderd of boetes hoeft de gemeente dus niet terug te betalen aan de overheid maar mag de gemeente houden. Dit vind je terug in de Participatiewet onder financiering. Dat is een leuk verdienmodel voor de gemeente over de rug van mensen die aangewezen zijn op de bijstand. Toen ik de bijstand aanvroeg in 2019 en 2020 had ik geen schulden maar door het gedrag van de gemeente ben ik flink in de schulden en ellende gedrukt. Ik sta hier niet alleen in, het overkomt meerdere mensen.

    Like

      1. Het probleem met artikel 17 van de participatiewet is dat niet duidelijk gedefinieerd is van wat en welke informatie nu onder deze wet valt. Voor veel mensen die niet juridisch onderlegt zijn, word het dus haast onmogelijk gemaakt om te bepalen wat er nu wel en niet onder de informatieplicht valt. Gemeentes kunnen dit feit dus makkelijk misbruiken om informatie op te vragen waar ze geen recht op hebben en veel mensen geven maar toe aan de gemeente om hun bijstandsuitkering (hun laatste inkomensbron) veilig te stellen.

        Dat de gemeente informatie opvraagt over inkomen en vermogen op het moment dat je een uitkering aanvraagt of hebt, is logisch. dat de gemeente kijkt naar de bankafschriften om te kijken of er geen grote bedragen worden weggesluisd is ook logisch.

        Wat nu gebeurd is dat de gemeentes steeds meer kijken naar de uitgaves en voor hun belangrijker, waar die uitgaves gedaan zijn. Een uitgave, al is het voor een paar euro, op een tankstation, een bouwmarkt, ebay ect kan volgens de gemeente wijzen op fraude. De bijstandsaanvrager of bijstandsgerechtigde word dan geconfronteerd met deze uitgaves en moet deze uitgaves tot in detail en met facturen ect gaan verantwoorden. Kun of wil je dat niet, in mijn geval omdat ik daar eerst de rede voor wou weten waarom ik die uitgaves moet verantwoorden want de uitgaves zijn niet nodig voor de vaststelling voor de aanvraag, was iets wat de gemeente weigerde te vertellen, maar er word dus wel zonder pardon 2 keer de uitkering geweigerd.

        Pas bij de gang naar de rechter werd pas duidelijk dat vanwege die “verdachte” uitgaves ik bij voorbaat als een fraudeur /zwartwerker werd gezien en dat ik e.v.t. bewijs moet aandragen. Bewijs was en is er nu nog niet. Maar door mensen bij voorbaat al als fraudeurs te zien en met deze handelswijze, hoeveel mensen zijn daar al niet mee in de problemen gekomen?

        En dan stap je naar de rechter. Ik en mijn advocaat hadden ook al diverse rechtelijke uitspraken van de hoge raad op dit punt. Dit werd door de advocaat van de gemeente gewoon aan de kant geschoven als zijnde niet van toepassing op mijn situatie. Gelukkig trapte de rechter daar niet in en veegde alle door de gemeente aangedragen punten van tafel. Nu na 2.5 jaar is de uitkering dan toegekend maar het zou de gemeente niet zijn als men nu weer iets anders gaat proberen om maar zo weinig mogelijk uit te betalen. Dat word weer een ander verhaal die dan waarschijnlijk weer voor de rechter moet komen.

        Like

  2. Toevallig kwam ik via fb hier terecht, en ik zit gewoon te huilen na het lezen van dit stuk….
    Zie u, de Gemeente Sittard-Geleen maakt mijn leven al jaren tot een ware hel.
    Ik weet dat ik niks fout gedaan heb, dat het niet mijn schuld is dat ik zo ziek ben, dat ik geen slecht mens ben, en dat ik keihard heb geknokt om vooruit te komen.
    Maar het voelt alsof ik steeds opnieuw gestraft word, elke stap vooruit een reden is om de grond weer onder mijn voeten vandaan te halen.
    En ik weet dat een heleboel niet deugt, er fouten gemaakt worden, en er zelfs ronduit gelogen is, maar ik kan gewoon niet tegen ze op boksen.
    Ik ben niemand, mijn leven doet er voor hen helemaal niet toe.
    Als mens tel ik niet mee lijkt het wel, ik word niet gehoord, en niemand neemt enige verantwoordelijk over wat er allemaal mis gaat..maar de gevolgen zijn voor mij.
    Ik kan niet meer, al zou ik zo graag willen vechten tegen dit onrecht, maar het lukt me gewoon niet. Ik kan hier niet tegenop.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s