Corona: flex-contracten, vakantiedagen en kinderen die thuis zitten (incl. updates)…

virus-002

In het gelinkte artikel van Dagblad De Limburger staat een uitleg over wat er zoal op de werkvloer kan gaan spelen als gevolg van het Corona-virus . Om me heen hoor ik regelmatig opmerkingen over het (moeten) opnemen van vakantiedagen, werken met zieke collega’s en wat te doen bij thuiszittende kinderen.

Bij de vraag wie uiteindelijk de gevolgen gaat dragen van de nu ontstane situatie, zal regelmatig gegoogeld worden hoe het zit, maar daar zal niet altijd het antwoord gevonden worden. Het gaat namelijk niet alleen om welke regels gelden, maar vooral wie door de regels uiteindelijk beschermd worden en/of die ook op de lange termijn een oplossing bieden.

De vakbond berekende dat er per maand 64.500 mensen zijn waarvan het tijdelijk contract afloopt en 100.000 mensen die in hun proeftijd zitten. „Hoeveel van hen daadwerkelijk worden ontslagen is lastig te zeggen, maar wij gaan uit van tienduizenden.” (bron: NRC, 18 april 2020)

“Werknemers” die via een ZZP-constructie werken hebben op dat punt geen bescherming, afgezien wat in het contract met hun opdrachtgever staat, tenzij het leger aan schijn-zelfstandigen er nu voor kiest hun opdrachtgevers aan te spreken op het feit dat zij eigenlijk gewoon in dienst zijn. Gezien de gevolgen die dat heeft – ook voor de ZZP’er – lijkt dat weinig aannemelijk. Mijn vrees is dat Nederland de komende weken de (onbetaalbare) rekening gepresenteerd krijgt voor de extreem doorgevoerde flexibilisering van de arbeidsmarkt. Wel heeft de regering – nog onduidelijke – maatregelen aangekondigd die ook zouden gelden voor ZZP’ers. Het zou daarbij gaan om uitstel voor het betalingen aan de Belastingdienst, voorheffingen enz. Er wordt verwezen naar de BBZ-regeling bij de gemeente, door staatssecretaris Mona Keijzer bij WNL Goedemorgen Nederland op maandagochtend, 16 maart. Het is de vraag of dat op korte termijn voldoende effect geeft, in het bijzonder als bedacht wordt dat organisaties die dit zouden moeten uitvoeren, onderbezet zijn / medewerkers thuis werken.

update 18 april: NRC meldt dat “Ondanks dat de overheid organisaties met een noodpakket aan financiële maatregelen stimuleert hun personeel te behouden, besluiten sommige bedrijven toch om medewerkers met een aflopend jaar- of halfjaarcontract te ontslaan, net als werknemers die in hun proeftijd zitten.
Vakbond FNV kreeg in de eerste helft van april bijna honderd meldingen binnen van dergelijke ontslagen, maar dat is volgens FNV-bestuurslid Zakaria Boufangacha slechts het topje van de ijsberg. De vakbond berekende dat er per maand 64.500 mensen zijn waarvan het tijdelijk contract afloopt en 100.000 mensen die in hun proeftijd zitten. „Hoeveel van hen daadwerkelijk worden ontslagen is lastig te zeggen, maar wij gaan uit van tienduizenden.” Ook vakbond CNV kreeg tientallen telefoontjes van mensen wiens jaarcontract niet wordt verlengd vanwege corona, maar het werkelijke aantal ligt volgens de bond veel hoger.”

update 16 april:  Het UWV geeft aan dat het aantal WW-aanvragen met 40% is gestegen. Jongeren en flexwerkers gaan de rekening betalen. En na een waarschijnlijk maar kort verblijf in de WW, volgt de weg naar het bijstandsloket van de gemeente. bron: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/04/16/werkloosheid-neemt-toe-40-procent-meer-ww-aanvragen-a3996927

update 28 maart: via de zgn. Tozo-regeling is er een vangnet voor zzp’ers / ondernemers. Let op: dus ook ondernemers met personeel vallen onder deze regeling! Daarnaast is er nog de zgn. noodloket-regeling voor een eenmalig bedrag van € 4.000. Zie https://www.robidus.nl/tegemoetkoming-schade-covid-19/

Uitzendkrachten hebben ook weinig bescherming, vooral als zij nog niet lang in dienst zijn. De rechtsbescherming wordt bij hen in fases opgebouwd en het duurt lang voordat je enige bescherming hebt tegen een ontslag. KLM nam al meteen afscheid van een groot aantal uitzendkrachten. Aparte vermelding verdienen de uitzendkrachten met een zgn. uitzendbeding. Die verliezen meteen hun baan als ze ziek worden of – wat blijkbaar door sommigen gezien wordt als een oplossing – zich zelf ziek melden uit angst voor het virus of om de (zieke) kinderen op te vangen. Uitzendkrachten zullen dus echt eens hun contract(en) moeten doornemen.

update 7 april: het drama voor uitzendkrachten wordt steeds duidelijker. Zie voor een overzicht https://www.nrc.nl/nieuws/2020/04/06/steun-is-er-volop-maar-de-uitzendkracht-tast-mis-a3996007; langzaam verminderen van te werken uren, van de een op de ander dag niet meer nodig , te kort gewerkt voor een WW-uitkering, of maar heel kort recht op een WW-uitkering.

Bedenk verder welk contract er ligt. Werknemers met een contract dat de komende weken/maanden afloopt zullen rekening moeten houden met een WW-situatie. Bij een tijdelijk contract zou de werkgever bij een verlenging het meedenken in deze bijzondere situatie wel eens kunnen belonen danwel afstraffen.

Meedenken over wat kan, mag en moet, kan ook betekenen dat een faillissement – denk aan de soms peperdure locaties van horecabedrijven die op slot gaan – wellicht voorkomen kan worden. De regeling rond werktijdverkorting is er om abnormale ondernemersrisico’s op vangen, maar als het tot 8 weken duurt voordat de werkgever daar bericht / betaling op krijgt, is het doek wellicht al gevallen.

Nu de regering zo schermt met werktijdverkorting en compensatieregelingen om de gevolgen van deze virus-crisis op te vangen, mag daaruit worden geconcludeerd dat de werkgevers met hulp van de overheid de problematiek moeten gaan proberen op te vangen. Dat betekent dat niet via het opnemen van vakantiedagen het probleem van geen werk, afgewenteld kan worden op werknemers. Deze gedachtegang zou ook gevolg kunnen worden als er quarantaine-achtige maatregelen komen waardoor werknemers niet mogen gaan werken.

update 2 april: omdat de regeling voor werktijdverkorting niet gemaakt was voor een massaal beroep er op, is deze meteen afgeschaft en vervangen door de NOW. Vanaf 6 april kan deze worden aangevraagd en men hoopt dat voor de salarisbetalingen over april, de eerste voorschotten zijn betaald aan werkgevers. Doel is om werkgevers in staat te stellen om werknemers in dienst te houden door de loonkosten tot grofweg 90% te dekken. 

Er voor kiezen om thuis te zitten om de naar huis gestuurd kinderen op te vangen valt daar niet onder. Daar geldt hoogstens de zeer tijdelijke oplossing van het calamiteitenverlof / bijzonder verlof (van slechts een dag of enkele dagen). Hier zullen vakantiedagen dus wel aangesproken moeten worden. Ik vraag me wel eens af of ouders bij de roep om het sluiten van de scholen en kinderopvang, zich dat gerealiseerd hebben.

De werkgever dient te zorgen voor een veilige werkomgeving en dan betekent dat er maatregelen moeten worden genomen om te voorkomen dat werknemers ziek worden. Dat kan betekenen dat een werkgever extra hygiëne maatregelen moet nemen of een mogelijk zieke collega naar huis moet sturen. Echter, angst voor het krijgen van Corona is geen ziekte en dus ook geen reden om je ziek te melden. En de kinderen wel of niet ziek thuis, maakt niet dat de moeder/vader als werknemer zelf opeens ziek is.

Ter afsluiting de regeling over het aanspraak kunnen maken van opvang voor kinderen. Daarvoor is blijkbaar vereist dat beide (!) ouders in een cruciaal/vitaal beroep werkzaam zijn (https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/cruciale-beroepsgroepen). Hoe dit in de praktijk gaat uitwerken is nog niet bekend, maar ik sluit niet uit dat daarover aan de poort van de school / opvang nog discussie gaat ontstaan. Het is de vraag of van ouders verlangd mag worden dat zijn daarvoor bewijsstukken laten zien en hoe dat verder gecontroleerd en/of geregistreerd wordt.

update 6 april 2020: de eis dat beide ouders in de zorg moeten werken, blijkt achteraf toch minder streng. Zie het artikel over de Noodverordening.

Onbesproken laat ik even dat de mogelijkheden om in aanmerking te komen voor een uitkering de laatste jaren enorm zijn uitgekleed. Als er geen herstel komt van de economie, ligt daar een tikkende tijdbom van mensen die uiteindelijk binnen niet al te lange tijd in de bijstand komen.

update 30 maart: Voor jongeren die een aanvraag voor bijstand doen, hoeft de zoekperiode van vier weken niet altijd aangehouden te worden (bron: https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/nieuws/meer-duidelijkheid-over-noodsteun-zzp-ers.12780295.lynkx).

Verdere tips op o.a.

https://kvdl.com/artikelen/het-corona-virus-arbeidsrechtelijke-vragen-en-antwoorden

https://www.medischondernemen.nl/medisch-ondernemen/coronavirus-en-arbeidsrecht-weinig-pasklare-antwoorden

(c) dolfgregoire 2020.3

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s